Diyet ve spor yapıp stresli bir dönemde kilo veremediysen, nedeni kortizol olabilir. Kortizol, vücudun stres hormonudur ve kısa vadede faydalıdır; kronik yüksek olduğunda sorun yaratır.
Kortizol kiloyu nasıl etkiler?
- İştahı artırır: Özellikle tatlı ve yağlı yiyeceklere isteği yükseltir.
- Yağ depolamayı etkiler: Karın bölgesinde yağ birikimine eğilim artar.
- Uykuyu bozar: Kötü uyku açlık hormonlarını bozar — uyku ve kilo.
- Su tutulumu yapabilir: Tartıda dalgalanma. Su tutulumu.
- Toparlanmayı yavaşlatır: Kas gelişimi ve antrenman performansı düşer.
Kronik stres belirtileri
- Sürekli yorgunluk ve gün içinde enerji düşüşleri
- Uyku problemi
- Kaslarda gerginlik, baş ağrısı
- Sinirlilik ve konsantrasyon sorunu
- Sık hastalanma
Stresi yönetme stratejileri
- Düzenli ama orta yoğunlukta egzersiz: Yürüyüş, hafif ağırlık, yoga.
- Uyku: 7-9 saat ve düzenli yatış saati.
- Nefes egzersizi: Günde 5 dk 4-6 nefes (4 sn al, 6 sn ver).
- Doğada vakit geçir.
- Kafeini ölçülü tut, öğleden sonra kesme.
- Sosyal bağlantı kur.
- Aşırı diyet yapma: Sert kalori kısıtlaması kortizolü yükseltir.
Antrenman ve stres
Aşırı antrenman da stres yaratır. Bkz. aşırı antrenman belirtileri. Stresli dönemlerde antrenman hacmini %20-30 düşürmek akıllıca olabilir.
Ne zaman uzman yardımı?
Uzun süredir devam eden kaygı, depresif ruh hali, panik atak veya uyku sorunları varsa bir uzmana başvur.
Sık sorulan sorular
Kortizolü düşüren takviye var mı?
Ashwagandha gibi bazı bitkisel takviyelerin etkisi araştırılıyor ama kanıt sınırlı; kullanmadan önce doktora danış.
Stres tek başına kilo aldırır mı?
Doğrudan değil; davranış ve hormon değişiklikleriyle dolaylı etkiler.
